ب : روايات : روايات فراوانى در اين مورد وارد شده است كه تنها به ذكر دو روايت اكتفا مىكنيم : 1 - راوى گويد : به امام صادق - عليه السّلام - عرض كردم : من به زمين افتادم و ناخن انگشتم كنده شد ؛ پس دارويى روى انگشتم گذاشتم . چگونه وضو بگيرم ؟ امام صادق عليه السّلام فرمودند : حكم اين مورد و موارد مشابه آن از قرآن معلوم مىشود ، خداوند - تبارك و تعالى - مىفرمايد : « خداوند در دين كار سنگين و شاقّى بر شما نگذارد » ؛ روى انگشتى را كه مرهم گذاشته‌اى ، مسح كن . « 1 » 2 - در روايتى از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله نقل شده كه آن حضرت فرمودند : خداوند مرا با شريعتى آسان مبعوث نمود . « 2 » با ملاحظه‌ى آيات و روايات ، شكّى در اصل اعتبار و حجيّت قاعده مذبور باقى نمىماند ؛ هرچند در توسعه و ضيق قاعده و برخى خصوصيات ديگر آن اختلاف است . 4 - قاعده‌ى نفى عسر و حرج و تكاليف شرعى سخت و مشكل : اگر مقصود از قاعده نفى عسر و حرج ، نفى مطلق احكام و تكاليف سخت و مشقّت‌آور باشد ، بايد بسيارى از احكام و تكاليف را تعطيل نمود ، زيرا مستلزم زحمت و مشقّت هستند ؛ مثل روزه گرفتن در روزهاى گرم تابستان و وضو گرفتن در سرماى سخت زمستان و حجّ و جهاد و مقابله و مبارزه با هواى نفس و امثال اين تكاليف كه همگى با رنج و زحمت و سختى همراهند . تكليف چيست ؟ اگر ادلّه‌ى

--> ( 1 ) - قال الراوى : قلت لابى عبد اللّه - عليه السّلام - عثرت فانقطع ظفرى فجعلت على اصبعى مراره فكيف اصنع بالوضوء ؟ قال : يعرف هذا و اشباهه من كتاب اللّه عز و جل ، قال اللّه تعالى - ما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ ، امسح عليه . الوسائل ، ج 1 ، ابواب الوضوء ، باب 39 ، حديث 5 . ( 2 ) - قال رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله - يا عثمان ! لم يرسلنى اللّه تعالى بالرهبانية و لكن بعثنى بالحنيفيّة السهلة السمحة . فروع الكافى : 5 / 494 ، حديث 1 .